Ngộ độc chì: biến chứng nguy hiểm chớ xem thường

 Chì là một kim loại nặng xuất hiện xung quanh chúng ta, có thể tìm thấy ở môi trường do hoạt động của con người gây ô nhiễm như đốt các nhiên liệu hoá thạch, khai thác mỏ, các hoạt động sản xuất hay thực phẩm nhiễm chì, đồ gia dụng cũng như mỹ phẩm nguồn gốc xuất xứ không rõ ràng. Chì không có vai trò về sinh lý với cơ thể và hoàn toàn có hại với sức khoẻ của con người, chỉ cần một lượng nhỏ chì xâm nhập vào cơ thể đều chứng tỏ do tiếp xúc với môi trường bị ô nhiễm, do tiếp xúc với thực phẩm, nước, thuốc nam và các vật dụng có chứa chì. Theo các chuyên gia cho thấy, Nồng độ chì máu toàn phần bình thường: < 10mcg/dL (ở Mỹ), nồng độ lý tưởng là 0 mcg/dL.

Nguồn tiếp xúc trực tiếp với chì

 - Do môi trường sống ô nhiễm: Sơn có chì: loại sơn cũ. Bụi từ sơn chì cũ. Đất bị nhiễm sơn chì, ô nhiễm từ hoạt động công nghiệp có chì, đường xá có nhiều phương tiện đi lại dùng xăng có chì. Từ đất ô nhiễm, hệ thống ống dẫn nước bằng chì (loại ống cũ), đồ nấu ăn bằng chì. Không khí do xăng dầu có chì, ô nhiễm từ công nghiệp.

- Hiện nay, trên thị trường xuất hiện rất nhiều thuốc nam, thuốc cam...được lưu hành bất hợp pháp, thành phần có chứa lượng chì lớn. Đây chính là nguyên nhân chính dẫn tới nhiều trường hợp ngộ độc chì ở trẻ em, đặc biệt là các loại thuốc dạng bột hoặc viên có màu đỏ, vàng cam hoặc hồng.

ngo-doc-chi-bien-chung-nguy-hiem-cho-xem-thuong

- Rất nhiều thực phẩm đóng hộp có chứa chất hàn sử dụng chì, đồ nấu ăn bằng chì hoặc các nguồn thực phẩm bị ô nhiễm từ môi trường do không được kiểm soát tốt.

- Ngành nghề tiếp xúc trực tiếp với chì sẽ có nguy cơ cao bị phơi nhiễm chì như Sửa chữa bộ tản nhiệt động cơ. Sản xuất thuỷ tinh. Hướng dẫn tập bắn, thu gom đạn. Nung, nấu chì, tinh chế chì. Đúc, cắt chì (bao gồm các công nhân xây dựng sửa chữa cầu và đường cao tốc). Sơn, công nhân xây dựng (làm việc với cát, cạo sơn, phun sơn chì, phá huỷ các công trình có sơn chì). Sản xuất nhựa polyvinyl chloride. Phá, dỡ bỏ tàu. Sản xuất, sửa chữa và tái sử dụng ắc quy...

Chì xâm nhập vào cơ thể như thế nào?

- Qua đường hô hấp: Khi bạn hít phải khói bụi, không khí, hơi có chì...chì sẽ xâm nhập vào cơ thể, đặc biệt là trẻ nhỏ tốc độ lắng đọng chì ở phổi ở trẻ em cao gấp 2,7 lần so với người lớn.

- Qua đường tiêu hoá: Không vệ sinh trước khi ăn hoặc trẻ em ngậm, mút đồ chơi có chứa chì sẽ giúp chì vào cơ thể. Trẻ em hấp thu 40-50% lượng chì trong thức ăn trong khi người lớn chỉ hấp thu 10-15%. Đối với trường hợp chế độ ăn thiếu dinh dưỡng, thiếu các ion như canxi, kẽm, sắt sẽ làm cho cơ thể hấp thu lượng chì qua đường tiêu hoá tăng cao.

- Qua da: Con đường xâm nhập này của chì thấp hơn so với đường hô hấp và tiêu hoá nhưng vẫn gây ra ngộ độc chì mạn tính, đặc biệt khi cơ thể tiếp xúc kéo dài. Tỷ lệ diện tích da cho mỗi đơn vị cân nặng của trẻ em cũng lớn hơn người lớn nên hấp thu chất độc cũng nhiều hơn.

ngo-doc-chi-bien-chung-nguy-hiem-cho-xem-thuong

- Qua nhau thai và sữa mẹ. Nếu trường hợp mẹ bị nhiễm độc chì thì cũng lây nhiễm sang con, nồng độ chì trong máu của thai nhi bằng 80% nồng độ chì trong máu mẹ. Vẫn chưa có nghiên cứu khẳng định, lượng chì trong sữa mẹ có thể gây hại cho con.

Sau khi xâm nhập, chì gây hại trong cơ thể như thế nào?

 - Sau khi được hấp thụ vào cơ thể, lượng chì vào máu sẽ chiếm ít nhất khoảng 99% gắn vào hồng cầu, sau đấy chì sẽ vào các tổ chức mềm và xương. Về lâu dài, chì sẽ tập trung chủ yếu ở xương, đặc biệt là vỏ xương. Chì sẽ tích luỹ ở xương trong suốt cuộc đời, bắt đầu từ khi còn là bào thai đến tất cả sự phát triển về sau này. Ngoài ra, chì sẽ tích luỹ ở răng, đặc biệt ngà răng trẻ em. Đây là nguyên nhân gây ngộ độc kéo dài và việc điều trị tốn thời gian.

 - Nếu như không được phát hiện và điều trị nhiễm độc chì kịp thời, sau thời gian dài chì sẽ tấn công vào hệ thần kinh trung ương, đặc biệt nguy hiểm tới sức khoẻ. Chì ưu tiên tập trung ở các chất xám của não và tủy sống.

- Khi lượng chì được hấp thu vào cơ thể mà không được giữ lại sẽ được đào thải chủ yếu qua nước tiểu (khoảng 65%) và qua mật (khoảng 35%), một lượng rất nhỏ chì sẽ được thải qua mồ hôi, lông tóc và móng. Tuy nhiên, đối với trẻ em lượng chì được giữ lại cơ thể nhiều hơn so với người lớn, trẻ giữ lại tới 33% lượng chì so với 1-4% ở người lớn. Một lượng chì đáng kể sẽ tồn tại trong cơ thể trong nhiều thập kỷ.

Bài viết liên quan